Zabytki techniczne Střední Morava

Barokní prachárna – unikalna brama do wojskowej historii Ołomuńca

Barokní prachárna to jeden z najciekawszych obiektów Korunní pevnůstky, a zarazem wyjątkowy przykład architektury wojskowej XVIII wieku w Republice Czeskiej. Została wybudowana w latach 1756–1758 jako pierwszy z wojennych prochowni systemu bastionowego i służyła do bezpiecznego przechowywania prochu strzelniczego oraz amunicji. Budynek do dziś skrywa barokową atmosferę twierdzy oraz nowoczesną ekspozycję, która przeniesie Państwa do czasów, gdy twierdza naprawdę żyła.

Co Państwa tu czeka – twierdza, ekspozycja i prawdziwy model wojskowej przeszłości

• Barokní prachárna przekształcona w muzeum z wystawą fotografii, map wojskowych, znalezisk archeologicznych oraz gipsowego modelu twierdzy z XVIII wieku
• Unikalny obiekt tego typu na terenie Republiki Czeskiej, który wyjaśnia zasady konstrukcji wojskowego budownictwa swojej epoki
• Opowieść o budowie i funkcjonowaniu Korunní pevnůstky, uzupełniona dokumentacją wizualną, elementami interaktywnymi i rekonstrukcjami historycznymi

Informacje dla odwiedzających

• Bardzo niski stopień trudności – ekspozycja tradycyjnie dostępna po płaskim terenie, bez przeszkód i schodów
• Odpowiednie dla wszystkich – rodzin, szkół, miłośników historii i architektury obronnej
• Średni czas pobytu: 1–1,5 godziny – idealny na spokojne zwiedzanie i zdobywanie wiedzy

Jak tu dotrzeć i co tu znajdą Państwo dodatkowo
Barokní prachárna znajduje się na terenie Korunní pevnůstky, w pobliżu historycznego centrum Ołomuńca. Można tu wygodnie dotrzeć pieszo, samochodem lub komunikacją miejską, parking dostępny jest w okolicy. Teren oferuje także poczęstunek, ekspozycje plenerowe oraz możliwość spaceru po odrestaurowanej fortyfikacji czy wizytę w Ogrodzie Botanicznym i centrum nauki „Pevnost poznání”.

Prochownia, gdzie historia brzmi w murach
Barokní prachárna zaprasza Państwa do przestrzeni, gdzie wojskowa przeszłość oddycha w kamieniu i modelu miasta. To miejsce, które wciągnie Państwa w epokę, gdy twierdza kształtowała swój świat – i nie wypuści aż do ostatniego kroku na zewnątrz.

Zegar astronomiczny w Ołomuńcu – fascynująca machina czasu ukryta w murze ratusza

Nie stoi na środku rynku, ale nasycony swoją historią przyciąga jak magnes każdego, kto przechodzi przez Górny Rynek. Ten zegar astronomiczny, umieszczony w północnej fasadzie ratusza w Ołomuńcu we wnęce wysokiej na około 14 metrów, zaprasza Państwa w fascynującą podróż przez czas – od gotyku po socrealizm. To zegar geocentryczny – czyli model układu słonecznego, w którym Słońce nie jest centrum.

Co Państwa tu czeka – żywe ruchy, codzienna choreografia i symbolika robotników

• Zegar ożywa codziennie o 12:00 podczas pokazu audiowizualnego, kiedy rozlega się pianie koguta, a figurki przedstawicieli klasy robotniczej (na przykład górnik, piekarz czy siatkarz) przechodzą przez okna zegara przez siedem minut
• Dolna tarcza pokazuje czas minutowy, dzień, miesiąc, rok oraz fazy Księżyca. Nad nią znajduje się krąg słoneczno-orbitalny ze znakami zodiaku, mapą gwiezdną i heliocentrycznym układem planet – absolutnie unikalne wśród zegarów świata
• Mozaikowa dekoracja obejmuje alegorie miesięcy, Ludowy Pochód Królów oraz alegoryczne postacie górników i robotników. Oryginalny carillon miał grać „Międzynarodówkę”, dziś rozbrzmiewają pieśni ludowe Hané

Informacje dla odwiedzających

• Bardzo niski stopień trudności – zegar znajduje się bezpośrednio na rynku, na płaskim terenie, bez barier
• Idealne dla miłośników pseudoastronomii, historii, rodzin i szkół
• Średni czas wizyty: 15–30 minut – dokładnie tyle potrzeba, by nie przegapić tego orkiestrowego widowiska i zdążyć zrobić zdjęcie

Jak tu dotrzeć i co można połączyć z wizytą
Zegar znajduje się na Górnym Rynku w samym sercu Ołomuńca, łatwo dostępny pieszo, komunikacją miejską lub samochodem (parking wokół centrum). Po pokazie można kontynuować spacer po zabytkowym centrum, odwiedzić wieżę ratusza, sąsiednie fontanny czy lokalne kawiarnie, które tworzą radosny klimat miasta.

Miasto, które tyka w rytmie czasu
Zegar astronomiczny w Ołomuńcu to coś więcej niż zegar na murach ratusza – to żywy symbol przemian miasta i czasu, przypomnienie przeszłości i niezwykłego optymizmu środkowoeuropejskiej techniki. Proszę przyjść na południowy pokaz i wyjść z poczuciem, że zobaczyli Państwo coś wyjątkowego.

Bunkier w Přáslavicach o powierzchni 10 000 m² to jeden z największych udostępnionych bunkrów w Czechach. Znajduje się w kraju ołomunieckim, na trasie między Ołomuńcem a Lipnikiem nad Bečwą. Jeśli fascynują Was czasy, gdy Europa przygotowywała się na konflikt zbrojny, koniecznie wybierzcie się do Přáslavic na wyjątkową wyprawę.

Kompletnie wyposażony bunkier z lat 70. XX wieku powstał jako punkt telekomunikacyjny, odporny na różne zewnętrzne zagrożenia. Ściany o grubości do 1,5 m czyniły z niego bezpieczne miejsce przetrwania dla załogi. Mało kto zdaje sobie sprawę, że obiekt podlegał najwyższemu stopniowi tajności i bez odpowiednich uprawnień nie było możliwe wejście do środka. Dziś macie niepowtarzalną okazję, by zobaczyć te dobrze zachowane przestrzenie.

Bunkier w Přáslavicach składa się z czterech podziemnych i dwóch naziemnych kondygnacji. Jego główną część stanowiło urządzenie telekomunikacyjne – kluczowe źródło informacji z zewnątrz. Do zasilania służyły silniki dieslowskie czeskiej produkcji, których moc wystarczyłaby do obsługi małego miasta. Zaplecze zaprojektowano tak, aby załoga mogła przetrwać w środku do 10 dni – znajdziecie tu nie tylko sypialnie i umywalnie, ale również kuchnię, stołówkę, ambulatorium, komory filtracyjne i dekontaminacyjne oraz inne urządzenia techniczne. Nie zabrakło nawet fałszywych okien z zasłonami i plakatami, które miały stwarzać wrażenie normalności.

Budowa bunkru trwała sześć lat, a kontrolę sprawowała armia. Wybór robotników był niezwykle staranny – wszyscy przechodzili szkolenie, a preferowani byli ci z odleglejszych części kraju, by zminimalizować ryzyko ujawnienia tajemnicy. Na obiekt zużyto tysiące ton betonu, a prace trwały 24 godziny na dobę. Razem z siedmioma innymi odpornymi bunkrami w Czechach tworzył tzw. Narodowy pierścień kablowy – strategiczną sieć łączącą Moskwę i Berlin.

Aby zwiedzić bunkier, należy wcześniej ustalić termin wizyty. Standardowa trasa trwa 60 minut i prowadzi przez sale central, zaplecze techniczne, salę akumulatorów i część mieszkalną załogi. Zajrzycie także do pomieszczenia, z którego tajna policja kontrolowała komunikację. Można zamówić specjalne oprowadzanie w języku angielskim lub VIP tour z dłuższym czasem na robienie zdjęć i chłonięcie atmosfery.

Bunkier w Přáslavicach to także świetna propozycja dla szkół, np. w ramach zajęć z historii. Dodatkową atrakcją jest farma akwaponiczna w podziemiu. To metoda zrównoważonej produkcji żywności, łącząca hodowlę ryb (akwakultura) z uprawą roślin bez gleby (hydroponika). Zapewnia lokalne, zdrowe ryby, warzywa i owoce – bez sztucznych nawozów i pestycydów.

Zwiedzanie bunkru może być atrakcją również dla rodzin z dziećmi. W przypadku maluchów poniżej 6 lat warto rozważyć, czy to odpowiednie miejsce – nie każdemu spodoba się zamknięta przestrzeń. Wspaniałą nagrodą po wizycie będzie jednak wycieczka do ZOO Ołomuniec z największym w Czechach akwarium rekinów albo relaks w Aquaparku Ołomuniec z basenami, saunami i Activity Parkiem z 3D labiryntem.

To oczywiście tylko część atrakcji, jakie oferuje Haná. Jeden dzień to za mało – warto zaplanować weekend albo całe wakacje. Noclegi łatwo znajdziecie na portalu MegaUbytko – od chatek i domków, przez pensjonaty, aż po hotele i apartamenty. Jeśli wybierzecie nocleg w pobliżu bunkru, rozpocznijecie podróż w czasach zimnej wojny i stopniowo odkryjecie inne skarby Moraw Środkowych. Życzymy udanego pobytu i szczęśliwej podróży!

Największa szopka mechaniczna w kraju zlińskim w kościele

Betlém Horní Lideč to unikatowe drewniane dzieło mechaniczne, które znajduje się w kościele św. Mikołaja (Kostel sv. Mikuláše) w miejscowości Horní Lideč w powiecie Vsetín w kraju zlińskim. Szopka ta jest uważana za największą szopkę mechaniczną w kraju zlińskim. Przedstawia nie tylko sceny biblijne, ale także regionalne dominanty historyczne oraz przykłady rzemiosła ludowego z okolic Wołoszczyzny (Valašsko). Dzieło, dzięki złożonym mechanizmom, jest ożywione i ukazuje kunszt wołoskich rzemieślników.

Dostęp

Szopka znajduje się bezpośrednio w centrum miejscowości Horní Lideč w miejscowym kościele. Miejscowość jest dostępna z drogi nr 57. Dla zmotoryzowanych dostępny jest bezpłatny parking o wystarczającej pojemności, który znajduje się przy kościele lub na skraju miejscowości. Wstęp do kościoła jest zazwyczaj płatny i konieczne jest śledzenie godzin otwarcia dla zwiedzających, zwłaszcza poza głównym sezonem. Najbliższa stacja kolejowa Horní Lideč jest ważnym węzłem komunikacyjnym i znajduje się w odległości zaledwie dwustu metrów.

Co warto poznać

W bliskiej okolicy warto odwiedzić Valašské muzeum v přírodě w Rožnovie pod Radhoštěm, największy skansen w Europie Środkowej. Niecałe dwadzieścia kilometrów na północ rozciągają się Beskidy Morawsko-Śląskie (Moravskoslezské Beskydy) z dominującym szczytem Radhošť i posągiem Radegasta. Warto odwiedzić także historyczne miasto Vsetín z zamkiem Vsetín (Vsetínský zámek) i ogrodem Panská zahrada.